Afrikada hangi hayvanlar yaşar?

Afrikada hangi hayvanlar yaşar?
  • 29.03.2010

ŞEMPANZE ( Pan troglodytes)

Primat ailesinin en yaygın örneği olan şempanzeler, Orta ve Ekvatoral Afrika’da bol miktarda bulunur. Erkeklerinin ağırlığı 100 kg., dişilerininki ise 40 kg.’dır. Şempanzeler, aile bireylerinden oluşan 2-50 kişilik gruplar halinde yaşarlar.
Gündüz saatlerinde yiyecek arayan bu hayvanların beslenme listesi oldukça uzundur: Yaprak, böcek, meyve, kuş yumurtası… Bazı şempanzelerin diğer maymunlara ve antiloplara da saldırdığı görülür. Dişi her keresinde bir yavru yapar; yavru 6 aylıkken yürümeye başlar ve 4 yıl annesinin yanından ayrılmaz. Bütün maymun türleri içinde insana en fazla benzerlik gösteren maymun şempanzedir. Bu sadece anatomik ve fizyolojik özelliklerinden değil, yeteneklerinden de kaynaklanır. Şempanzeler, eğitim ile en karmaşık müzik aletlerini bile çalmayı öğrenebilirler.

NİL TİMSAHI (Crocodylus niloticus)

Orta ve Güney Afrika ile Madagaskar’da yaşayan Nil timsahı, 5 m. uzunluğu ve bir ton ağırlığıyla dev bir sürüngendir. Rengi, sırtta küçük siyah benekli, koyu bir tunç yeşilidir. Avlarını taze olarak yemez, onu nehir kıyısındaki inlerinde tutarak çürümeye terk ederler. Timsahlar sindirimlerine yardımcı olmak üzere, midelerindeki besinleri öğütmeye yarayan çakılları da yutarlar. Nil timsahı yumurtalarını ağustos başı ile eylül sonu arasında yumurtlar. 20-30 yumurta uzunlamasına 5-9 cm. boyundadır. Dişi kıyıda bir oyuk kazar ve yumurtalarını, kum tabakalarıyla ayrılmış katlar halinde buraya bırakır. Eski Mısır’da tanrı gözüyle bakılan Nil timsahları, yağmur kuşlarından “timsah bekçisi” adlı bir tür kuşla yakın ilişkidedir. Bu kuş, timsaha tehlikeleri haber vermekten başka, onu, zırhına yapışmış sülüklerden kurtarır ve dişlerinin arasını temizler.

İNDRİ (İndri İndri)

Bu hayvan Madagaskar’ın doğusundaki yağmur ormanlarında yaşar. Boyu yaklaşık 65 cm’dir. Kuyruğu çok kısadır. İndriler küçük gruplar ya da aile halinde yaşarlar. Kuş yumurtaları ve meyve ile beslenirler. Küçük kuşlara ve böceklere saldırdıkları da görülür. Ailenin tecrübeli maymunları daha küçüklere avlanmayı öğretir. Dişi indri her keresinde bir tek yavru dünyaya getirir ve bu yavrunun gözleri oldukça uzun bir süre kapalı kalır.

GOLYAT BOK BÖCEĞİ (Goliathus regius)

Böcek dünyasının bu güçlü hayvanının boyu 10 cm’dir. Asıl vatanı Kamerun’dur. Dişi böcek yumurtalarını çürüyen tahta parçalarının arasına bırakır. Yumurtalarda 20 cm’lik dev larvalar çıkar. Kurtçuklar oluşumunu tam 3 yılda tamamlarlar.
Afrika’da yollarda otomobil sürücülerinin başına büyük belalar açan bu hayvan, sıçrayarak otomobillerin far camlarını kırar.

LEOPAR (Panthera pardus)

Afrika’da olduğu kadar Güneydoğu Asya’da bol miktarda bulunur. Hem savanda hem ormanda hem de kayalık bölgeler yaşar. Avcı bir etobur olan leoparın boyu 70 santim ağırlığı ise 80 kilodur. Genel olarak tek başına yaşamayı sever. Ancak üreme döneminde çift halinde dolaşmaya başlar. Gündüzleri kayaların serinliklerinde dinlenen leopar genellikle geceleri avlanır. Maymunlara, antiloplara ve yaban domuzlarına saldırır. Bunun yanı sıra tavuk, koyun ve tavşan avlayarak da beslenir. Kıtlık zamanında balık avlamaya da çıkar. Dişi leopar keresinde 1-5 yavru dünyaya getirir.

GÜNEY AFRİKA TAÇLI TURNASI (Balearica regulorum)

Başında sarı renkli tüyler bulunan bu turna, Zaire, Uganda ve Güney Afrika Cumhuriyeti’nde yaşar. Daha çok nehir ve göl kıyılarını tercih eder. Çok büyük topluluklar halinde yaşayan taçlı turnalar çiftleşme döneminde birbirinden ayrılırlar. Dişi turna daha önce titizlikle hazırladıkları yuvaya mavi renkli 2 ya da 3 yumurta bırakır. Eşler nöbetleşe kuluçkaya yatarlar. Yumurtalar 29-31 gün sonra açılır ve yavru turnalar dışarıya çıkar. Eşler yavrularını sadece ilk birkaç gün beslerler ve daha sonra terk ederler…

YER DOMUZU (Orycteropus afer)

Köklü ağaçların bulunduğu ormanlarda ve savan bölgelerinde yaşar. Boyu 60 cm’den uzundur, ağırlığı ise 80 kilodur. Uzun kulaklara ve vantuz biçiminde ağız yapısına sahiptir. Bu ağzı sayesinde yerin altında 6 metre derinliğe giden galeriler açabilir. Daha çok karınca yiyerek beslenen bu hayvanın dişisi bir keresinde bir yavru dünyaya getirir.

İMPALA (PALLAH) (Aepyceros melampus)

Kenya ile Tanzanya’da hala bol miktarda bulunan ve bir akrabası da Güney Batı Afrika ve Angola’da yaşayan impala, daima suya yakın yerlerde bulunur. Günün sıcak saatlerinde genellikle ağaç gölgesinde yatan ve akarsu boylarında gezen bu hayvan, kısa mesafede antilopların en hızlı koşanıdır. Akarsuların kenarlarındaki otlarla beslenen impalalar, akrabalarının bazıları gibi yabani meyvelere olan düşkünlüğüyle de tanınır.
Erkekle dişi, sürülerin en kalabalık olduğu kış aylarında beraber yaşarlar. Yazın, genç bir erkekle 15-20 dişiden meydana gelen dağınık sürüler halinde dolaşırlar. Postu kızılımsı altın renginde, vücudun alt kısmı beyazdır. Yalnız erkekleri boynuzludur. Bunlar halka biçimlidir, uzunlukları da 35-50 cm. kadardır. İmpala’nın omuz hizasındaki boyu 90 cm, ağırlığı en çok 80 kilodur.

PABUÇGAGALI (Balaeniceps rex)

Afrika’da yukarı Nil ile komşu bölgelerdeki papirüs bataklıklarında yaşayan, yaklaşık 100 cm. uzunluğunda iri bir çeşit leylektir… Pabuç biçimindeki sivri gagasını büyük bir yetenekle kullanır. Leyleklerin birçok türünün insanla yaşamaya yatkın oluşları nedeniyle kolayca evcilleştirilebilirler. Suda yüzebilirler, fakat ender olarak yüzerler. İyi uçucudurlar. Birçok türleri, kendiliğinden insanların himayesine girmişler ve yarı evcil olmuşlardır. Küçük balıklarla, kurbağalarla, hatta yavru timsahlarla karnını doyurur. Üç veya dört beyaz yumurta yumurtlar. Yavrular yumurtadan çıktıkları zaman hemen hemen çıplaktırlar ve büyüyünceye kadar yuvada kalırlar. Boylan 60 cm’yi bulan yavru leylekler, başlarının çaresine bakacak zamana kadar yuvada annelerinin bakım ve gözetimleri altındadırlar.

SUAYGIRI (Hippopotamus amphibius)

Suaygırı, tropikal Afrika’nın göllerinde ve «kanalarında yaşar. Boyu 140-160 santim, ağırlıkları ise yaklaşık 3 tondur. Genellikle 10-30 bireylik gruplar halinde dolaşır. Gözleri, kulakları ve burun delikleri küçük çıkıntıların üstünde yer alır. Böylece hayvan suda bulunduğu zaman gözler, kulaklar ve burun delikleri suyun yüzüne çıkarlar. Bağırışı bir çeşit kişneme gibidir; su bitkileriyle beslenir. Suyun içine dalmış olarak beş dakika kalabilen hızlı yüzücü hayvanlardır. Dişi her keresinde bir yavru doğurur. Yavrular suda doğar; doğduklarında 45 kg., renkleri pembe olan bu yavrular yürümeden önce yüzerler.

PİGME SUAYGIRI (Choeropsis liberiensis)

Sierra Leone ve Gine’de yaşar. Boyu 75 cm. ağırlığı ise 160-270 kilodur. Pigme su aygırı yüzmez. Yalnız yaşayan bir hayvandır. 200 günlük bir hamilelik döneminden sonra dişi bir tek yavru dünyaya getirir. Pigme su aygırı ilk kez 1841 yılında keşfedilmiştir. Soyu hızla azalan bir hayvandır.

KILLI KULAKLI CÜCE LEMÜR (Trichotis allocebus)

İlk kez 1875 yılında tanımlanmasına rağmen, geçtiğimiz senelerdeki tekrar keşfine kadar canlı gözlemlenemeyen kıllı kulaklı cüce lemür, Kuzeydoğu Madagaskar’ın yağmur ormanlarında yaşayan, türünün örneği çok az olan bir hayvandır. 75-80 gr. ağırlığında ve 12-14 cm. uzunluğundadır. Kuyruk uzunluğu 16-19 cm. olan bu maymun türü usta bir sıçrayıcıdır; göz açıp kapayıncaya kadar büyük bir hızla hareket eder ve avlanır…

ZÜRAFA (Giraffa camelopardalis)

Çift parmaklılar takımının zürafagiller ailesinden memeli hayvanın boyu, boynunun uzunluğu sayesinde 5.50 m’ye ulaşır. Bu özelliğiyle bütün öbür memelilerden ayrılır.
Cape Town’a kadar uzanan Afrika savanlarında yaşayan zürafaların başında deriyle örtülü iki küçük boynuz ve gözlerinin arasında, tam ortada bir şişkinlik bulunur. Tüylerine göre iki alttür ayırt edilir: Tüyleri açık sarı benekli olan benekli zürafa ve daha kızıl renkli olan tüyleri belirgin bir biçimde beyaz çizgilerle bölünmüş olan ağsı benekli zürafa… Uzun boyunları zürafalara yüksek ağaçlardan beslenme olanağı sağlarken suyu ancak ön ayaklarını iki yana doğru açarak içebilirler. Zürafa koşarken aynı yandaki ayaklarını, aynı anda ileriye doğru fırlatan ve hızlı koşabilen bir hayvandır.10-30 bireylik küçük sürüler halinde, ağaç yapraklarını, özellikle de dikensi yapraksı akasyaları yiyerek yaşarlar. Her batında bir yavru doğurur; yavrunun doğum anında boyu 2 m’dir ve gözleri açık doğar.

ÇAKAL (Canis Aureus)

Köpek familyasından; iki türü Afrika’da; üçüncü bir türü ise Kuzey Afrika, Asya, Güneydoğu Avrupa’da yaşayan bir memelidir. Renkleri siyahtan kirli sarıya kadar değişir. Ortalama omuz yüksekliği 40 cm, ağırlığı 9 kg’dir. Genellikle gececi bir hayvandır; karanlık bastıktan sonra ulumasıyla tanınır ve daha çok bozkırlar, bataklıklar, kırsal kesimlerde yaşar. Dişiler bir batında 6-9 yavru yaparlar. Daha çok leşle beslenen çakal; aslan, kaplan gibi büyük yırtıcı hayvanların parçaladıkları avların artıklarını sırtlanlar ve akbabalarla paylaşır. Ayrıca küçük hayvanları da avlar.

KÜÇÜK FLAMAN KUŞU (Phoeniconaias minor)

Genellikle Batı, Doğu ve Güney Afrika’nın tuzlu sularına sahip göl kenarlarında yaşar. Afrika’da 3 milyonu bulan sayısıyla en kalabalık hayvan türüdür. Yüzlerce üyeden oluşan gruplar halinde dolaşır. Dişi flaman kuşu, nehir ve göl kıyılarına, yüksekliği 30 cm’i bulan, koni biçiminde bir yuva yapar. Her keresinde bir tek yumurta bırakır. Üç hafta boyuca yavruyu anne ve baba taşıdıkları yiyeceklerle beslerler. Genellikle kabuklularla, böcekler kurtçuklarla beslenirler. Uzun gagaları sayesinde yemlerini suyun içinden avlayabilirler.

DÜĞMELİ AFRİKA DOMUZU (Phacochoerus aethiopicus)

Dünya yüzündeki en çirkin yaratık olarak ün salmıştır. Ufak başı, yuvarlak ve şişman vücuduna, kısa bacaklarına ve ufak ayaklarına kıyasla muazzam gözükür. Yassı bir kepçeye benzer suratının yanlarındaki iki çift siğil ve deri kıvrımlarının arasına gömülmüş bulunan küçük gözleri, kafasını gerçekten iğrenç gösterir. Günün her saatinde hareket halinde olan bu hayvan, Orta ve Kuzey Doğu Afrika’nın otu bol açık ovalarında yaşar. Önce yana kıvrılan, sonra yukarıya ve burun yukarısına dönen kesici dişler, hayvanın enli burun ucuna yakındır. Bunların uzunluğu 25 cm. ise de 67-68 cm. uzunluğunda olanları da vardır. Omuz hizasında 75 cm. boyunda olabilir ve 100 kilo veya daha fazla çekebilir. Başka domuzlar gibi toprağı kazıyarak içinden kökler ve yumrular çıkarsa da, arada sırada çayırlarda zebra ve antilop sürüleriyle bir arada otlarken görülür. Sıkışınca çok cesur olan bu hayvan, avcılara saldırmaktan çekinmez. Midesine çok düşkündür. Ekinlere ve sebze-meyve bahçelerine girerek büyük zararlara neden olur. Yavrular doğdukları zaman çok küçük olmakla beraber çok hareketlidir. Dişi domuz bir ağaç kovuğunda, ya da sık bir çalılık içinde yerleşerek yavrularını dünyaya getirir. Yavrular, yaklaşık bir tavşan iriliğindedir.

AFRİKA LEYLEĞİ (MARABU) (Leptoptilus crumeniferus)

Yaklaşık 1.50 m. boyunda, 7 kg. ağırlığında, dev bir gagası olan iri bir leylek türüdür. Afrika’daki tüm nehir ve göl kıyılarında bulunur. Etobur olan bu kuş, küçük kertenkeleler, yılanlar ve memelilerle beslenir. Leş yemez. Üreme mevsiminde koloni biçiminde yaşarlar. Çiftler, yumurtaları bırakacakları yuvaları yaparlar. Bunun için, yüksek ve korunmalı ağaçları seçerler. Dişi, yuvaya 3 yumurta bırakır…

AFRİKA MİSK KEDİSİ (Poiana richardsoni)

Afrika’nın hemen her bölgesinde, genelde gündüzleri ormanda ya da kendi yaptığı geniş, yuvarlak yuvasında uyuyan, geceleri dolaşan bir memelidir. Ergin bireylerinin uzunluğu 80 cm. kadar olan bu tür, küçük memeli, kuş, kurbağa, yılan, yumurta, taneler, kabuksuz meyve ve köklerle beslenir. Yılda iki kez ilkbahar ve sonbaharda 2-3 yavru doğurur.

ORİBİ (Ourebia ourebia)

Küçük ama çok çevik olan bu antilop Sahra bölgesinde ve tüm Afrika savanlarında yaşar. Boyu 50-65 cm, ağırlığı ise 9-20 kilodur. Erkek oribilerin küçük boynuzları varken, dişilerin yoktur. Boynuzun uzunluğu ise yaklaşık 15 cm’dir.
Bazı zoologlar “oribi” nin bir tür olmadığını, diğer antilopların alt türü olduğunu iddia etmektedirler. Oribiler çiftler halinde yaşarlar. Bazen ender olarak 6-10 kişilik gruplar oluştururlar.

PENÇE TIRNAKLI KURBAĞA (Xenopus laevis)

Güney Afrika’nın tatlı sularında yaşayan bir kurbağadır. En tipik özellikleri perdeli ayaklarıdır. Sinek larvaları, kurtçuk ve bazı küçük kabuklularla beslenir. Kuru mevsimde bir çeşit uykuya dalar ve hareket etmeden dururlar. Yağışlarla birlikte üreme mevsimi başlar. Dişi kurbağa yumurtalarını su kıyısındaki otların arasına bırakır. Bunlar 2 gün sonra açılır ve yavru kurbağalar çıkar.

GRİ PAPAĞAN (Psittacus erittacus)

Batı Afrika, Kenya, Tanzanya, Sierra Leone, Gabon ve Angola’da yaşayan gri papağan, genellikle 100 bireylik gruplarla dolaşır. Boyları 33-40 cm. kadardır. Gözleri beyaz, rengi gri, kuyruğu kırmızıdır. Meyve, mısır ve tohumla beslenir. Kuluçka dönemi 16-30 gündür. Bir defada 1-10 yumurta yapar. 80-120 yıl kadar yaşayan bu papağanlar sesleri iyi taklit etme yeteneğine sahiptir. Koruma altına alınmışlardır…

FİRAVUN TAVUĞU (Acryllium vulturinum)

Doğu Afrika’da yaşayan bu kuş, kalabalık gruplar halinde dolaşır. Beç tavuğu uçmak yerine koşmayı tercih eder. Tahıl tanelerinin yanı sıra küçük böceklerle de beslenir. Genellikle yalnız yaşar; ancak üreme döneminde eş bulur.
Dişi, ağaç diplerine yaptığı yuvaya her keresinde 8-14 yumurta bırakır. Yavrulara ilk haftalar dişi tavuk, daha sonra erkek tavuk bakar.

GRANT GAZELİ (Gazella granti)

Ekvatoryal Afrika’da yaşayan bu otobur gazelin boyu 80-90 cm, ağırlığı ise 45-80 kilo arasında değişir. Erkeğin boynuzlan 80 cm’i bulur. Dişininki ise çok daha küçüktür… Grant gazelleri 6-30 kişilik gruplar halinde, kendi idrarlarıyla belirledikleri 2 kilometrekarelik bir alanda yaşarlar. Bu hayvanın kesin bir üreme mevsimi yoktur. Dişi gazel, 6 aylık bir hamilelik süresinin sonunda her keresinde bir tek yavru doğurur. Yavrular doğumu izleyen haftalar boyunca anne gazelin yanından ayrılmazlar.

MAVİ MALAVİ BALIĞI (Pseudotropheus zebra)

Afrika’nın Malawi Gölü’nün kayalık bölgelerinde genellikle diğer balık sürüleriyle birlikte yaşar. Boyları yaklaşık 15 santimdir. Her keresinde yaklaşık 60 yumurta yapan dişi balık yumurtalarını ağzına alır. Bu balığın erkekleri dişilerinden daha büyüktür. Vücutlarındaki mavi çizgiler dişilerde ya yoktur ya da çok belirsizdir. Kayalık sualtı mağaralarının bulunduğu bölgelerde alg ve yosunlarla beslenir. Akvaryumda yaşatılabilir.

DEV PANGOLİN (Manis gigantea)

Doğu Afrika’nın ve Ekvator bölgesinin savanlarında yaşar. Boyu yaklaşık 1.50 m’dir. Yalnız yaşamayı seven bu hayvan su kıyılarında dolaşır. Dev çenesiyle açtığı çukurlarda bulduğu sürüngenlerle ve böceklerle beslenir. Kendisini tehlikede hissettiği zaman kalın ve pullu derisinin altına saklanır. Dişi pangolin, toprağın içine kazıdığı yuvasında her keresinde bir yavru doğurur. Yavruların doğumda gözleri açıktır.

GENÇ CEYLAN (Damaliscos dorcas)

Güney Afrika savanlarında yaşayan bu ceylanın boyu bir metre, ağırlığı ise 80 kilodur. Boynuzlarının uzunluğu 50 cm’yi bulur. 6-30 kişilik gruplar halinde yaşarlar. Otobur olan genç ceylanlar düşmanlarından korunmak için su kenarlarına pek yaklaşmazlar. Dişi ceylan her keresinde sadece bir yavru dünyaya getirir.

GÖSTERİŞLİ BİVİTATTUM BALIĞI (Aphyosemion bivittatum)

Batı Afrika, Kamerun ve Nijer Nehri deltasında yaşayan bir balıktır. Boyu yaklaşık 5-6 cm’dir. Çok renge sahip bu balığın dişilerinin yüzgeçleri yuvarlaktır. Akvaryum balığı olarak da kullanılır. Akvaryumun orta ve üst bölümlerinde yaşarlar. Kavgacı bir kişiliğe sahip olmayan bu balıklar çok kolay ve hızlı ürerler.

VARİ (Varecia variegatus)

Madagaskar Adası’nda en az rastlanan lemur türü olan bu hayvanın boyu 60 cm. kadardır. Genellikle yırtıcı kuşların yuvalarından yumurta çalarak beslenir. Dişi, her defasında 2-3 yavru doğurur. Anne, yavruyu yuvada terk eder, ama zaman zaman gelip emzirir. Bütün günü tembellikle geçiren vari, gece böcek ve küçük omurgasızları avlamaya çıkar. Şekerli meyveler en sevdiği besin maddelerindendir.

RÜPPELL AKBABASI (Torgos tracheliotus)

Afrika’da yaşayan en büyük akbaba türü olan bu kuşun büyüklüğü, kanatlarını açtığında 2 metreyi geçer. Sahra, Somali ve Güney Afrika’nın çöl, yarı çöl bölgelerinde yaşar. Grup halinde, memeli leşleri üzerine saldırırlar. Ayrıca böcek ve yumurta ile de beslenebilirler. Çok keskin bir görüşe sahip olan bu kuşlar, bir kilometre yükseklikten 6,5 cm çapında bir nesneyi rahatlıkla seçebilirler. Bu nedenle, genellikle 10.000 metre yüksekliklerde uçarlar…

ÇÖL BÖCEĞİ (Onymacris unguicularis)

Nabibya çöllerinde sık rastlanan bu böcek, uzun bacakları sayesinde kumun sıcağından etkilenmez. 6 ayda gelişen larvalarını kuma bırakır. Birkaç yıl yaşayan yetişkinler, geceleri rüzgârın getirdiği nemden yaralanırlar…

PİTON (Python sebae)

Bu türün dağılım alanı çok geniştir. Tayland’dan Malezya Takımadaları ve Filipinler’e kadar uzanan alana yayılan kafesli pitonlar, ormanlarda, ırmakların kıyılarında yaşarlar. Özgür yaşamlarında saldırgan değildirler. Kolayca yüzebilirler. Kırmızıya ve fındık rengine çalan dört kestane rengi tonu, almaşık biçimde, bir çizgi, bir geometrik desen oluşturarak sıralanır. Birçok kafesli pitonda, bedenin sağı ile solunun deseni arasında çok az benzerlik vardır. Beden, büyürken sanki iki parçaya bölünmüş ve her parça ayrı ayrı gelişmiş gibidir. Bu sürüngen, kertenkele, böcek, kuş ve yumurtalarla beslenir. Pitonlar avlarına yaklaşırken bir ıslık sesi çıkartırlar. Bu ses, hayvanlara bir uyarı olur ve tehlikeyi sezen hayvan, paniğe kapılarak kaçmaya başlar. Ama bazen şaşkınlıkla pitona doğru giden avlar da olur. Dişi pitonlar tenis topu iriliğinde 100 kadar yumurta yapar ve bu yumurtalara bakarlar. Kafesli piton türü bireylerinin boyu çok uzayabilir. Uzmanlar, uzunluğu 9 metreyi aşan bireyler gözlemişlerse de, eldeki veriler, kafesli pitonların uzunluklarının 10 metreyi de aşabileceğini göstermektedir.

MADAGASKAR GEKOSU (Phelsuma madagascariensis)

Kertenkeleler gibi, gekolar da sürüngen ailesinin kalabalık üyelerindendir. Genellikle gece yaşarlar ve böcek yiyerek beslenirler. Sadece Madagaskar gekosu gündüz avlanır ve böceklerin yanı sıra şekerli meyvelerle de beslenir. Madagaskar ve Sechelles Adaları’nda yaşayan bu sürüngen, yaklaşık 30 cm. uzunluğundadır. Çok hızlı hareket eden Madagaskar gekosunun dişisi 6 ay boyunca her 16-30 günde bir 2 yumurta yapar. Yavrular 54-76 gün sonra yumurtadan çıkarlar.

KUTSAL BOKBÖCEĞİ (Scrabeus sacer)

Beslenmek için memelilerin dışkılarını kullanan bu hayvan, türünün en yaygın örneğidir. Develerin, keçilerin ve koyunların sürü halinde yaşadığı bölgeleri tercih eder. Boyu yaklaşık 3 cm’dir. Eski Mısır’da bu hayvan “yeniden doğuş”un simgesiydi. İnsanlar, bu hayvanın toprakta ve kumda dolaşarak ölülerin ruhuyla temasa geçtiklerine inanırlardı. Kutsal bokböceği, firavunların da güç sembollerinden bir tanesiydi…

THOMSON GAZELİ (Gazella thomsoni)

Afrika’nın ekvator kuşağına yakın, bol bitki örtüsüne sahip savanlarda yaşayan bu hayvanın boyu yaklaşık 65 cm., ağırlığı ise 20-30 kg’dır… Erkeklerinin boynuzlarının uzunluğu 30 santime ulaşır. Dişilerinin boynuzu ise daha kısadır. Afrika’da en sık rastlanan gazel türü olan Thomson gazelli genellikle 10-50 lik gruplar halinde yaşarlar. Savandaki otlarla ve ağaçların yapraklarıyla beslenir.

TEK HÖRGÜÇLÜ AFRİKA DEVESİ (Camelus dromedarius)

Afrika’da tek hörgüçlü devenin en az 20 türü vardır. Tek hörgüçlü deve, iki hörgüçlü Asya devesine oranla daha ince yapılı, bacakları daha uzun ve tüyleri daha kısadır. Yüksek sıcaklığa dayanabilirken, neme ve soğuğa karşı duyarlıdırlar. Develerde gebelik süresi genellikle 13 ay sürer. Develer vücut sularını çok yavaş yitirirler ve 10 dakikada yaklaşık 60 litre su içerek kaybettikleri ağırlığı yeniden kazanırlar. Develer hörgüçlerine yağ depolarlar, iyi beslenmiş develerde bu yağ miktarı 130 kiloya kadar çıkar.

İMPARATOR AKREP (Pandinus imperator)

Bu akrep, 20 santimi bulan boyuyla türün en büyük örneğidir. Afrika’nın tüm kayalık bölgelerinde yaşar. Gündüzleri kaya gölgelerinde serinler, geceleri avlanır. Böcek ve kurt ile beslenir. Kuyruğunun ucundaki zehir, insan için tehlikeli değildir. Dişi yavrularını 3-4 hafta sırtında taşıyarak besler.

SÜRİKAT (Suricata suricatta)

Güney Afrika’nın ağaçlık ve kayalık bölgelerinde yaşayan bir memelidir. 20 üyelik gruplar halinde yaşarlar. Güçlü ağız yapıları sayesinde yeri, hatta kayaları bile oyabilirler. Böcek, akrep, örümcek, küçük sürüngen ve kuşlarla beslenir. Zehirli kobralara saldırabilecek kadar gözü kara yaratıklardır. Dişi her keresinde 2-4 yavru dünyaya getirir. Yavruların gözleri 12 gün geçtikten sonra açılır.

SENEGAL GALAGOSU (Galago senegalensis)

Bugün esas olarak Madagaskar’da yaşayan bu hayvan, primat türünün ilk örneklerinden kabul edilir. Boyu 15 cm, kuyruğu ise 5 cm. uzunluğundadır. Oldukça hareketli olan bu hayvan yerde 2 metre uzunluğa atlayabilir. Ağaçlarda yaşayan böceklerle besleyen Senegal galagosu, gündüzleri dinlenir, geceleri avlar. İdrarıyla belirlediği kendi bölgesinde ailesi ile birlikte yaşar. Kurak mevsimde dişi galago, iki yavru dünyaya getirir.

BOYNUZLU ENGEREK YILANI (Cerastes cerastes)

Kuzey Afrika çöllerinde yaşar. 50 cm. uzunluğundadır. Bazı türleri ise 75 cm’yi bulur. En tipik özelliği kısa kuyruğu ve gözlerinin üstündeki boynuzlarıdır. Zehiri çok güçlü ve öldürücüdür. Dişi, her keresinde 5-12 yavru dünyaya getirir.

DEV ZEHİRLİ KELEBEK (Papilio antimarchus)

Afrika’nın yağmur ormanlarında yaşayan bu kelebeğin boyu, kanatları açıldığında 25 cm’i bulur. Kıtanın en büyük kelebeğidir. Asıl özelliği, çok etkili bir zehire sahip olmasıdır. Bütün zehirli kelebeklerler gibi kanatlarında damgalar vardır. Ormandaki bütün hayvanlar bu kelebeğe yaklaşmaktan çekinirler…

PEMBE GÜVERCİN (Mayeri nesoenas)

Mauritius’ta Black River’ı çevreleyen maki ve çabuklarda yaşayan bir kuştur. Ormanlık arazileri de kendine yer edinen pembe güvercin, 250-350 g. ağırlığında ve 35 cm. uzunluğundadır. Diğer güvercin türlerinin azalmasına rağmen o yaşamda kalabilmesini, çiçek, meyve ve tohumla beslenmesinden dolayı yenilemeyen etine borçludur. Ancak nesli, diğer memelilerin yuvalarından yumurtalarını kaçırması nedeniyle tehlikededir. Sayılarının, vahşi ortamda sadece 25 kadar kaldığı tahmin edilmektedir. Ama, hayvanat bahçelerinde 150 kadar örneği vardır…

KUM KEDİSİ (Felis margarita)

Kuzey Afrika ve Güneybatı Asya’nın çöllerinde yaşayan bu kedi türü parmaklarının arasındaki kürkler sayesinde kuma batmadan ve ayakları yanmadan yürüyebilir. Bu adaptasyon, anne kum kedisinin yavrularını beslemek için çıktığı kertenkele avında geniş bir araziyi gezmesini sağlar. Ağırlığı 2-3 kg. arasında değişen bu türün uzunluğu 45-57 cm., yüksekliği 26 cm.’yi geçmez. Vahşi ortamında çok ender görülen bu memelinin son örnekleri hayvanat bahçelerinde izlenmektedir.

MORİTANYA KURBAĞASI (Bufo mauretanicus)

Moritanya kurbağası ise Fas, Tunus ve Moritanya çöllerinin vahalarında yaşar. Genellikle 100 kişilik gruplar halinde dolaşırlar. Dişisi yumurtalarını vahada zaten az bulunan su birikintisinin içine bırakır. Bu ortamda suyun kuruma riski yüksek olduğu için, jelatinli yumurtanın içindeki yavrular çok hızlı bir biçimde gelişirler.

PALA BOYNUZLU CEYLAN (Oryx gazella dammah)

Çad’ın kıraç otlaklarında yaşayan bu türün binlercesi, 30 yıl öncesine kadar Büyük Sahra’da dolaşmaktaydı. Ancak kontrolsüz avlanma ve kuraklık yüzünden şu anda yok olma tehlikesiyle karşı karşıyalar… Ağırlığı 100-200 kg arası değişen pala boynuzlu ceylanın omuz yükseldiği 100-125 cm.’yi bulur. 10-15 bireylik küçük gruplar halinde yaşayan bu ceylanın bugün yaşayan birey sayısının 200’ün altında olduğu sanılıyor… Akasya yaprağı, ot, şekerli bitkiler ve meyvelerle beslenir. 9 ay süren gebelikten sonra dişi ceylan bir yavru doğurur…

KIRMIZI COLOBUS (Colobus badius)

Fildişi Sahili’ndeki Tai ormanlarında yaşayan bu maymun türünün en büyük düşmanları leoparlar ve şempanzelerdir. En önemli özelliği tehlike karşısında bağırmasıdır. Kendisini avlamak isteyen leoparlara şiddetle bağırıp onları kaçırırken, gruplar halinde dolaşan diğer düşmanları şempanzeler karşısında sessiz kalarak korunur. Yaprak yiyerek beslenen, ama meyve ve böcek de yiyen bu hayvan, şempanzelerden çok daha seridir. En büyük düşmanı ise yöreye özgü bir tür kartaldır.

BEİSA GAZELİ (Oryx gazella beisa)

Doğu Afrika’nın savanlarında yaşayan bu hayvanın erkeklerinin boynuzu yaklaşık bir metre uzunluktadır. 6-40 kişilik gruplar halinde, antilop ve zebra sürüleriyle birlikte yaşarlar. Yaşlıları, yalnız yaşamaya terk edilir. Genellikle sert otlar ve yapraklarla beslenir, birkaç gün su içmeden yaşayabilirler…

TOY KUŞU (Chlamydotis undulata)

Kanarya Adaları’nın yarı çöl alanlarından Kuzey Afrika ve Orta Asya’ya kadar yayılan bölgede yaşayan bu kuşun sayısı, avlanma ve yerleşim nedeniyle hızla azalmaktadır. Yuva sezonu boyunca erkek kuş yalnız yaşarken, dişisi yuva yerini seçer, kuluçkaya yatar ve yavruları büyütür. Günümüzde sadece 100.000 tane kaldığı sanılan bu kuşların erkekleri 1.8-3, ağırlığında, 65-75 cm. boyunda, dişileri ise 1.2-1.7 kg. ağırlığında ve 55-65 cm. boyundadır. Çiftleşme zamanı erkek kuş, taç tüylerini ve göğüs tüylerini kabartarak dramatik gösterilerle dişisini etkilemeye çalışır…

DENİZ ALAKARGASI (Coracias caudata)

Doğu ve Güney Afrika’nın ağaçlık savan bölgelerinde yaşayan 35 cm. boyundaki bu kuşa Zanzibar Adası’nda da rastlanır. Tipik özelliği öne doğru eğik olan gagasıdır. Kolaylıkla evcilleştirilebilen bu kuş sadece üreme döneminde vahşi bir kimlik kazanır. Ağaç kovuklarına yuva yapan dişi alakarga her keresinde 2-3 yumurta bırakır. 18-20 günlük kuluçka döneminin sonunda yavrularının çıkması için yumurtaları kendisi kırar.

OKAPİ (Okapia johnstoni)

Zaire’nin yağmur ormanlarında yaşar. Boyu, 1.60m., ağırlığı 225 kg. olan bir domuz türüdür. Genellikle çift halinde yaşarlar. Gündüzleri düşmanlarından saklanan bu hayvan, geceleri otlarla beslenir. Dişi, her batında tek yavru yapar. Yavrunun doğumundaki ağırlığı 20 kg’dır. Bu hayvanın işitme duyusu çok gelişmiştir. En küçük bir seste hızla kaçar…

BUKALEMUN (Chamaeleo chamaeleon)

Afrika’da ve Akdeniz bölgesinde yaşayan bir sürüngendir. Savan bölgelerinde olduğu kadar kırlarda ve hatta bahçelerde bile yaşar. 30 cm. uzunluğundaki bu hayvanın en önemli özelliği ışık ve ısı durumuna göre renk değiştirmesidir. Bukalemun ayrıca korku ve heyecan gibi nedenlerle de renk değiştirir. Günün büyük çoğunluğunu ağaç dallarına pusuya yatarak ve avını bekleyerek geçirir. Avını yapışkan bir madde içeren uzun diliyle yakalar ve yutar. Dişi bukalemun her keresinde 20 ile 35 arasında değişen sayıda yumurta yapar ve yavrular yumurtadan 10 hafta sonra çıkarlar.

Kaynak: tekmes.com/Turgut kazan

Türkiyede Kadınlar mi Erkekler mi çok yaşıyor?
Ülkemizde ortalama yaşam süresi yıllara göre artış göstermeye devam etmektedir. Ortalama yaşam süresi ülkelerin bulunduğu koşullara göre değişiklik göstermektedir. Acaba...
Türkiyede yıllara göre altın üretimi ne kadardır?
Ülkemizde bilindiği üzere altın üretimi 2001 yılında başlamıştır. Bu yıldan itibarende günden güne altın üretimi artış göstermiştir. Ülkemiz Avrupa birliği...
Türkiye’nin yıllara göre trafiğe kayıtlı motor sayısı nedir?
Ülkemizdeki trafiğe kayıtlı motorlu taşıt sayısı yıllara göre sürekli olarak artış göstermektedir.  Tüik verilerine baktığımız zaman 1965’li yıllarda 200 Bin...
Yakup Kadri Karaosmanoğlu Eserleri nelerdir?
Ülkemizin en önemli yazarları arasında bulunan Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Hüküm Gecesi, Yaban, Nur Baba, Kiralik Konak, Sodom ve Gomore gibi...
Ülkemizin en çok ihracat yaptığı 10 ülke hangisidir?
Genel itibari ile sıralamada yıllara göre fazlı bir değişiklik görülmemektedir. Son yıllara bakıldığı zaman en fazla ihracat yapmış olduğumuz 10...
Ülkemizdeki en çok üyesi bulunan Memur Sendikası (Konfederasyon düzeyinde) Hangisidir.
Ülkemizde birçok küçüklü büyüklü sendika bulunmaktadır. Bazı sendikaların hiç üyesi bulunmazken bazı sendikaların üyesi ise 10 Binlerce hatta 100’bini geçen...
Ülkemizin en çok ithalat yaptığı 10 ülke hangisidir?
Genel itibari ile sıralamada yıllara göre fazlı bir değişiklik görülmemektedir. Son yıllara bakıldığı zaman en fazla ithalat yaptığımız 10 ülke...
Yamaç Paraşütü Türkiye rekoru nedir?
Günümüzde yamaç paraşütü bir spor haline gelmiştir, 1980 yıllarında başlayan bu spor günümüzde birçok ülkede yapılmaktadır. Yamaç paraşütü sporunun ülkemizdeki...
Yarı metaller nedir? Kaç yarı metal vardır hangileridir?
Yarı metaller periyodik tabloda bulunan elementlerden bir gruba verilen isimdir. Hem metallerle hemde ametaller ile tepkimeye girerler fakat bu tepkimeye...
Yüzbaşı nedir?
Türk ordusundaki subay rütbelerinden bir tanesi olup Binbaşı ile Üsteğmen rütbesi arasında bulunan rütbedir. Yüzbaşıların bu rütbedeki görev süreleri normal...
Yüzmede kulaç ve ayak çırpmanın önemi nedir?
Yüzme genel olarak kulaçlar ve ayaklar ile yapılmaktadır. Tabi insanlar sadece ellerini kullanarak da yüzebilirler, sadece ayaklarını kullanarak da yüzebilirler...
Zayıf metaller nedir? Kaç tanedir ve çeşitleri nelerdir?
Zayıf metaller diğer adıyla post-geçiş metalleri periyodik tabloda bulunan bir grup elementtir. Metaloidler ile geçiş metalleri arasında bulunmaktadırlar. Geçiş metallerinden...
Sesin sudaki hızı ne kadardır? 
Çoğumuz ses hızının ne kadar olduğunu bilir fakat bu bilinen sesin havadaki hızıdır. Yani aşağı yukarı saniyede 340 metredir. Ses...
Serengeti nedir?
Serengeti Afrika Kıtasında Tanzanya’da bulunan dünyanın en önemli milli parklarından bir tanesidir. Serengeti milli parkı ismini en çok Afrika kıtasındaki...
Kamu Çalışanları sendikalı sayısı nedir?
Ülkemizde özelikle sendikalaşma oranın çok düşük olduğu konusunda bazı haberler çıksa da aslında sendikalaşma oranı o kadar düşük bir ülke...
ZİYARETÇİ YORUMLARI
  1. Furkan dedi ki:

    Çok teşekkürler.Çok iyi bir iş çıkartmışsınız. Baya işime yaradı

YORUM YAZ
Araç çubuğuna atla